Filologiya va pedagogika Maqola yuborish

Kognitiv lingvistikada antropotsentrik paradigma va lisoniy shaxs konsepti

Tashkilot
Andijon davlat chet tillari instituti nemis tili nazariyasi va amaliyoti kafedrasi
Filologiya va pedagogika — 17 (36), 2026

Annotatsiya

Zamonaviy tilshunoslik taraqqiyotining hozirgi bosqichi tilni faqat lisoniy belgilar tizimi sifatida emas, inson tafakkuri, uning dunyoqarashi va kognitiv faoliyati bilan uzviy bog‘liq holda o‘rganishni taqozo etadi. Antropotsentrik paradigma doirasida “lisoniy shaxs” konsepti ilmiy tadqiqotlarning markaziga chiqdi. Mazkur maqolada lisoniy shaxsning konseptual bazasi, uning nutqiy faoliyatidagi namoyon bo‘lish shakllari hamda kognitiv tuzilmalarning lisoniy birliklar vositasida voqelanishi masalalari tahlil qilinadi.

Kalit so'zlar

antropotsentrik paradigma lisoniy shaxs kognitiv lingvistika konsept diskurs mental olam lisoniy ong konseptual makon

Annotatsiya · English
The current stage of development in modern linguistics requires studying language not merely as a system of linguistic signs, but in close connection with human cognition, worldview, and mental activity. Within the anthropocentric paradigm, the concept of the “linguistic personality” has taken center stage in scientific research. This article analyzes the conceptual framework of the linguistic personality, its manifestations in speech activity, and the realization of cognitive structures through linguistic units.

anthropocentric paradigmlinguistic personalitycognitive linguisticsconceptdiscoursemental worldlinguistic consciousnessconceptual space

Annotatsiya · Русский
Современный этап развития языкознания требует изучения языка не просто как системы знаков, а в тесной связи с человеческим мышлением, мировоззрением и познавательной деятельностью. В рамках антропоцентрического подхода концепт «языковая личность» занял центральное место в научных исследованиях. В статье анализируются концептуальная база языковой личности, формы её проявления в речевой деятельности, а также вопросы актуализации когнитивных структур посредством языковых единиц.

антропоцентрическая парадигмаязыковая личностькогнитивная лингвистикаконцептдискурсментальный мирязыковое сознаниеконцептуальное пространство


Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Кубрякова Е.С. Роль словообразования в формировании языковой картины мира // Роль человеческого фактора в языке: Язык и картина мира. М.: Наука, 1988
  2. Маслова В.А. Лингвокультурология: учебное пособие. М.: Академия, 2001
  3. Баранов А.Н. Введение в прикладную лингвистику: учебное пособие. М.: Эдиториал УРСС, 2001
  4. Караулов Ю.Н. Русский язык и языковая личность. М.: Наука, 1987