Filologiya va pedagogika Maqola yuborish

Folklor ertaklarining teatr sahnasidagi konseptual transformatsiyasi (“Muqbil toshotar” ertagi talqinida)

Tashkilot
Jizzax viloyat musiqali drama teatri adabiy bo‘lim mudiri
Filologiya va pedagogika — 17 (36), 2026

Annotatsiya

Maqolada folklor ertaklarining sahnalashtirilish jarayonida yuz beradigan badiiy va konseptual o‘zgarishlar “Muqbil toshotar” ertagining sahnaviy talqini misolida tadqiq etiladi. Folklor matnining dramatik asarga aylanishi syujetni qisqartirish yoki epik bayonni dialog shakliga o‘tkazish bilangina chegaralanmasligi, balki konflikt markazi, obrazlarning funksional vazifasi, motivlarning semantik yuklamasi, vaqt-makon va qahramon obrazining qayta shakllanishi bilan kechishi tahlil qilinadi.

Kalit so'zlar

folklor ertak teatr dramaturgiya inssenirovka adaptatsiya konseptual transformatsiya “Muqbil toshotar”

Annotatsiya · English
The article examines the artistic and conceptual changes that occur in the process of staging and adapting folklore fairy tales, using the stage interpretation of the fairy tale “Muqbil Toshotar” as an example. It analyzes how the transformation of a folklore text into a dramatic work is not limited to shortening the plot or converting epic narration into dialogue, but also involves the transformation of the central conflict, the functional roles of characters, the semantic significance of motifs, time and space, and the representation of the protagonist.

folklorefairy taletheatredramaturgydramatizationadaptationconceptual transformation“Muqbil Toshotar”

Annotatsiya · Русский
В статье исследуются художественные и концептуальные изменения, происходящие в процессе сценической адаптации фольклорных сказок, на примере сценической интерпретации сказки «Мукбил тошотар».Анализируется, что превращение фольклорного текста в драматическое произведение не ограничивается сокращением сюжета или переводом эпического повествования в форму диалога, а сопровождается трансформацией конфликтного центра, функциональных задач персонажей, семантической нагрузки мотивов, времени и пространства, а также образа героя.

фольклорсказкатеатрдраматургияинсценировкаадаптацияконцептуальная трансформация«Мукбил тошотар»


Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Бескин Э. Инсценировка / Литературная энциклопедия в 11 т.: т
  2. М.: Коммунистическая академия, 1930
  3. Hutcheon L. A Theory of Adaptation. – 2nd ed. – New York: Routledge, 2013
  4. Jumanov E. “Muqbil toshotar” / saralab nashrga tayyorlovchi: E.Jumanov // Jonon piyola: o‘zbek xalq ertaklari. – Toshkent: Zabarjad Media, 2024. – B. 41–51
  5. Quronov D. Adabiyotshunoslikka kirish: oliy o‘quv yurtlari uchun darslik. – Toshkent: Abdulla Qodiriy nomidagi Xalq merosi nashriyoti, 2004
  6. Ro‘ziyev M. “Muqbil toshotar”: o‘zbek xalq ertagi asosida pyesa. – Qo‘lyozma
  7. Sarimsoqov B. Folklorizmlar tipologiyasiga doir // O‘zbek tili va adabiyoti, 1980, №4. – B. 39–42