Filologiya va pedagogika Submit an article

Yapon bolalar adabiyotining shakllanishida Ivaya Sazanami ijodining ahamiyati

Affiliation
Tashkent State University of Oriental Studies image/svg+xml
Filologiya va pedagogika — 17 (36), 2026

Abstract

This article examines the establishment of modern Japanese children’s literature amidst the modernization of the Meiji period (1868–1912) and analyzes the pivotal role of writer, folklorist, and editor Iwaya Sazanami in building its institutional and genre foundations. The study explores the genre characteristics of “Koganemaru” (1891), recognized as the first original piece of modern Japanese children’s fiction, along with Sazanami’s application of the genbun-itchi (unification of spoken and written language) reform. It investigates his monumental anthologies systematizing folklore, and highlights his organizational initiatives—such as “Shonen sekai” magazine, the danwakai (storytelling gatherings) movement, and illustrated book series—which elevated children’s literature to an autonomous domain, while providing a critical evaluation of his legacy within Taisho-era literary movements.

Keywords

Iwaya Sazanami Japanese children’s literature Meiji period Koganemaru genbun-itchi dōwa otogi-banashi Shōnen sekai danwakai Japanese folklore

Abstract · Русский
В статье анализируется процесс формирования японской детской литературы в контексте модернизации эпохи Мэйдзи (1868–1912), а также определяющая роль выдающегося писателя, фольклориста и общественного деятеля Ивая Садзанами в создании её институциональных и жанровых основ. В исследовании рассматриваются жанрово-стилистические особенности повести «Коганэмару» (1891) – первого оригинального произведения японской детской прозы, заслуги автора во внедрении реформы «гэнбун-итти» (единство устной и письменной речи) в детскую литературу, а также его фундаментальные антологии, направленные на систематизацию фольклора. Кроме того, освещается организаторская деятельность Садзанами по утверждению детской литературы как самостоятельной сферы посредством журнала «Сёнэн сэкай», движения «данвакай» (вечера сказительства) и иллюстративных изданий, а также приводится критическая оценка его наследия в контексте литературных движений эпохи Тайсё.

Ивая Садзанамияпонская детская литератураэпоха МэйдзиКоганэмаругэнбун-иттидоваотоги-банасиСёнэн сэкайданвакайяпонский фольклор

Abstract · O‘zbekcha
Mazkur maqolada Meiji davri (1868–1912) yapon madaniyati va adabiyotining jadal modernizatsiyalashuvi sharoitida milliy bolalar adabiyotining shaklanishi hamda uning institutsional poydevorini yaratishda taniqli adib, folklorshunos va jamoat arbobi Ivaya Sazanamining tutgan o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqotda yapon bolalar nasrining ilk original mualliflik namunasi – “Koganemaru” (1891) qissasining janriy-uslubiy xususiyatlari, adibning “genbun-itchi” (so‘zlashuv va adabiy til birligi) islohotini bolalar adabiyotiga tatbiq etishdagi xizmatlari hamda yapon va jahon folklorini tizimlashtirishga qaratilgan fundamental antologiyalari yoritiladi. Shuningdek, Sazanamining “Shonen sekai” jurnali, “danvakai” (ertak aytish kechalari) harakati hamda rasmli kitoblar seriyasi orqali bolalar adabiyotini mustaqil sohaga aylantirishdagi tashkiliy faoliyati, shuningdek, uning merosiga Taishyo davri adabiy harakatlarida berilgan tanqidiy baholar ilmiy asoslab beriladi.

Ivaya Sazanamiyapon bolalar adabiyotiMeiji davriKoganemarugenbun-itchidovaotogi-banashiShonen sekaidanvakaiyapon folklori


References

  1. Collins V.O. Japanese children’s historical fiction up to 1983: a critical assessment of its place within Japanese children’s literature: Doctoral dissertation. – Loughborough: Loughborough University, 2014
  2. Inukai K. 文体からみた日本児童文学の誕生 [The birth of Japanese children’s literature from the perspective of literary style] // 社会労働研究 [Shakai Rōdō Kenkyū], 1989. Vol. 35 (3/4). – P. 7–25
  3. Jingu T. (神宮輝夫) 『世界児童文学案内』 [Guide to World Children’s Literature]. – Tokyo: Rironsha (理論社), 1963
  4. Nihon Jido Bungakusha Kyokai (日本児童文学者協会) 『日本児童文学概論』 [Outline of Japanese Children’s Literature]. – Tokyo: Tokyo Shoseki (東京書籍), 1976
  5. Okada J. (岡田純也) 『児童文学への誘い』 [Invitation to Children’s Literature]. – Tokyo: Soseiki (創世記), 1983
  6. Shingu T. (新宮晋) 『現代日本の児童文学』 [Contemporary Children’s Literature of Japan]. – Tokyo: Hyoronsha (評論社), 1974
  7. Smith N.H. 『児童文学論』 [Theory of Children’s Literature]. – Tokyo: Iwanami Shoten (岩波書店), 1964
  8. Suga T. (須賀忠芳) 『須賀忠芳著作集 第1巻:日本の児童文学』 [Collected Works of Tadamichi Suga, Vol. 1: Japanese Children’s Literature]. – Tokyo: Ayumi Shoten (あゆみ出版), 1983
  9. Suzuki T., Kimura Y. (鈴木庭一, 木村八重子) 『近世子ども絵本集』 [Collection of Early Modern Children’s Picture Books]. – Tokyo: Iwanami Shoten (岩波書店), 1985
  10. Torigoe S. (鳥越信) 『児童文学』 [Children’s Literature]. – Tokyo: Kadokawa Shoten (角川書店), 1982
  11. Williams K.H. Visualizing the Child: Japanese Children’s Literature in the Age of Woodblock Print, 1678–1888: Doctoral dissertation. – Cambridge: Harvard University, 2013