Filologiya va pedagogika Maqola yuborish

Jamol Kamol she’riyatida til shaxsiyati va muallif pozitsiyasining ifodalanishi

Tashkilot
Buxoro davlat pedagogika instituti image/svg+xml
Filologiya va pedagogika — 17 (36), 2026

Annotatsiya

Mazkur tezisda zamonaviy o‘zbek she’riyatining yirik namoyandalaridan biri Jamol Kamol ijodida til shaxsiyati va muallif pozitsiyasining ifodalanish xususiyatlari lingvopragmatik nuqtayi nazardan tadqiq etiladi. Badiiy matnda ijodkorning individual nutqiy qiyofasi, dunyoqarashi, axloqiy-estetik qarashlari hamda voqelikka munosabati turli til vositalari orqali namoyon bo‘ladi. Tadqiqotda shoirning “Anvarmirzo hikoyatlari” turkumiga kiruvchi “Bo‘lmagil” she’ri misolida muallif nutqining pragmatik xususiyatlari, xususan, direktiv va ekspressiv nutqiy aktlarning badiiy vazifasi tahlil qilinadi. She’riy matnda qo‘llangan murojaat shakllari, buyruq-istak maylidagi birliklar va baholovchi vositalar orqali Jamol Kamolning insoniy kamolot, kamtarlik va ma’naviy yetuklik haqidagi muallif konsepti ochib beriladi.

Kalit so'zlar

Jamol Kamol til shaxsiyati muallif pozitsiyasi muallif konsepti nutqiy akt lingvopragmatika she’riy nutq direktiv akt ekspressiv akt badiiy matn

Annotatsiya · English
This thesis investigates the features of the linguistic personality and the expression of the author’s position in the works of Jamol Kamol, one of the prominent representatives of modern Uzbek poetry, from a linguopragmatic perspective. In a literary text, the creator’s individual speech profile, worldview, moral-aesthetic views, and attitude toward reality are manifested through various linguistic means. The study analyzes the pragmatic features of the author’s speech – specifically, the artistic function of directive and expressive speech acts – using the example of the poet’s poem “Bo‘lmagil” (Do Not Be), which belongs to the series “Anvarmirzo hikoyatlari” (The Tales of Anvarmirzo). Through forms of address, units in the imperative-desire mood, and evaluative means used in the poetic text, Jamol Kamol’s authorial concept regarding human perfection, modesty, and spiritual maturity is revealed.

Jamol Kamollinguistic personalityauthor’s positionauthorial conceptspeech actlinguopragmaticspoetic speechdirective actexpressive actliterary text

Annotatsiya · Русский
В статье с лингвопрагматической точки зрения исследуются особенности проявления языковой личности и авторской позиции в творчестве одного из видных представителей современной узбекской поэзии Джамола Камола. В художественном тексте индивидуальный речевой облик творца, его мировоззрение, морально-эстетические взгляды и отношение к действительности проявляются через различные языковые средства. В исследовании анализируются прагматические особенности речи автора, в частности художественная функция директивных и экспрессивных речевых актов, на примере стихотворения поэта «Bo‘lmagil» («Не будь») из цикла «Anvarmirzo hikoyatlari» («Притчи Анвармирзо»). Через формы обращения, единицы в повелительно-желательном наклонении и оценочные средства, использованные в поэтическом тексте, раскрывается авторская концепция Джамола Камола о человеческом совершенстве, скромности и духовной зрелости.

Джамол Камолязыковая личностьпозиция автораавторская концепцияречевой актлингвопрагматикапоэтическая речьдирективный актэкспрессивный актхудожественный текст


Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Jamol Kamol. Saylanma. Anvarmirzo hikoyatlari. V qism. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2018
  2. Safarov Sh. Pragmalingvistika. – Toshkent: Fan, 2008
  3. Yo‘ldoshev B. Badiiy matn lingvopoetikasi. – Samarqand, 2008
  4. Mahmudov N. Tilning mukammal tadqiqi yo‘llarida. – Toshkent: Mumtoz so‘z, 2012
  5. Nurmonov A. Tanlangan asarlar. – Toshkent: Akademnashr, 2012
  6. Hakimov M. O‘zbek pragmalingvistikasi asoslari. – Toshkent: Akademnashr, 2013
  7. Austin J. L. How to Do Things with Words. – Oxford: Oxford University Press, 1962
  8. Searle J. R. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. – Cambridge: Cambridge University Press, 1969