Filologiya va pedagogika Submit an article

Лингвокультурологический анализ тематических групп паремий узбекского и русского языков

Affiliation
независимый соискатель Ферганского государственного университета
Filologiya va pedagogika — 17 (36), 2026

Abstract

The article analyzes the basic thematic groups of the paremiological fund of the Russian and Uzbek languages (“work,” “family,” and “hospitality”). Based on collections of proverbs and sayings, as well as materials from linguocultural studies, the conceptual, figurative, and axiological components of these concepts are identified. The study demonstrates that paremias function not only as reflections of everyday life but also as key cognitive and ethical markers that embody the spiritual experience, national mentality, and life values of the two peoples.

Keywords

paremia proverb linguoculturology thematic group worldview Russian language Uzbek language

Abstract · Русский
В статье анализируются базовые тематические группы паремиологического фонда русского и узбекского языков («труд», «семья», «гостеприимство»). На основе данных сборников пословиц и поговорок, а также материалов лингвокультурологии выявляются понятийные, образные и аксиологические компоненты данных концептов. Показано, что паремии выступают не только как отражение бытового уклада, но и как ключевые когнитивно-этические маркеры, отражающие духовный опыт, национальную ментальность и жизненные ценности двух народов.

паремияпословицалингвокультурологиятематическая группакартина мирарусский языкузбекский язык

Abstract · O‘zbekcha
Maqolada rus va o‘zbek tillari paremiologik fondining asosiy tematik guruhlari (“mehnat”, “oila”, “mehmondo‘stlik”) tahlil qilinadi. Maqollar va matallar to‘plamlari, shuningdek, lingvokulturologiyaga oid materiallar asosida mazkur konseptlarning tushunchaviy, obrazli va aksiologik tarkibiy qismlari aniqlanadi. Paremiya nafaqat kundalik turmush tarzining ifodasi, balki ikki xalqning ma’naviy tajribasi, milliy mentaliteti va hayotiy qadriyatlarini aks ettiruvchi muhim kognitiv-etik markerlar sifatida namoyon bo‘lishi ko‘rsatiladi.

paremiyamaqollingvokulturologiyatematik guruholam manzarasirus tilio‘zbek tili


References

  1. Даль В.И. Пословицы русского народа. М.: Астрель, 2000
  2. Маслова В.А. Лингвокультурология. М.: Академия, 2001
  3. Шомаксудов Ш., Шорахмедов Ш. Хикматнома: Ўзбек мақолларининг изоҳли луғати. Тошкент: Ўзбек совет энциклопедияси, 1990
  4. Телия В.Н. Русская фразеология: Семантический, прагматический и лингвокультурологический аспекты. М.: Языки русской культуры, 1996
  5. Караматов Г.Х. Узбекские пословицы и поговорки. Т.: Фан, 1985