Abstract
This article examines the history and source foundations of the study of the literary heritage of Mavlono Lutfi, a prominent representative of 15th-century Uzbek classical literature, as well as the stages of formation and development of Lutfi studies. It highlights information about Lutfi’s life and literary activity preserved in the works of Alisher Navoi and Zahiriddin Muhammad Babur, biographical anthologies, and other historical and literary sources. The article also summarizes the study of the poet’s divan and lyrical heritage in Uzbek and foreign scholarship from the 19th–20th centuries onward, with particular attention to the comparative textual study of manuscript copies and the history of their publication. The research identifies the textual differences among manuscripts of Lutfi’s divan, the preparation of a critical scholarly text, and the introduction of previously understudied lyrical works into scholarly circulation as important tasks of contemporary Lutfi studies.Keywords
Lutfi Lutfi studies source studies textual criticism divan manuscript copies
Abstract · Русский
В статье рассматриваются история и источниковедческие основы изучения литературного наследия Мавлоно Лутфий, выдающегося представителя узбекской классической литературы XV века, а также этапы формирования и развития лутфиведения. Освещаются сведения о жизни и творчестве Лутфи, содержащиеся в произведениях Алишера Навои и Захириддина Мухаммада Бабура, тазкире и других историко-литературных источниках. Обобщаются результаты изучения дивана и лирического наследия поэта в узбекском и зарубежном литературоведении начиная с XIX–XX веков, особое внимание уделяется сравнительно-текстологическому исследованию рукописных списков и истории их публикации. В качестве актуальных задач современного лутфиведения определяются выявление текстовых разночтений рукописей дивана Лутфи, подготовка научно-критического текста и введение в научный оборот ранее недостаточно изученных образцов лирического наследия поэта.
Лутфилутфиведениеисточниковедениетекстологиядиванрукописные списки
Abstract · O‘zbekcha
Ushbu maqolada XV asr o‘zbek mumtoz adabiyotining yirik vakili Mavlono Lutfiy adabiy merosining o‘rganilish tarixi, manbaviy asoslari hamda lutfiyshunoslikning shakllanish va taraqqiyot bosqichlari tahlil qilinadi. Lutfiy hayoti va ijodiga oid ma’lumotlarning Alisher Navoiy, Zahiriddin Muhammad Bobur asarlari, tazkiralar va boshqa tarixiy-adabiy manbalarda aks etishi yoritiladi. Shuningdek, XIX– XX asrlardan boshlab o‘zbek va xorijiy adabiyotshunoslikda shoir devoni va lirik merosining o‘rganilishi, qo‘lyozma nusxalarining qiyosiymatniy tadqiqi hamda nashrlar tarixi umumlashtiriladi. Tadqiqotda Lutfiy devonining matniy tafovutlarini aniqlash, ilmiy-tanqidiy matnini yaratish va hali to‘liq o‘rganilmagan lirik namunalarni ilmiy muomalaga kiritish lutfiyshunoslikning dolzarb vazifalari sifatida ko‘rsatiladi.
Lutfiylutfiyshunoslikmanbashunoslikmatnshunoslikdevonqo‘lyozma nusxalari
References
- Ahmadxo‘jayev E. Mavlono Lutfiy. – Toshkent: Fan, 1991
- Ahmadxo‘jayev E. Turkiy nazmning sehrgari. – Toshkent: Fan, 1992
- Ahmadxo‘jayev E. Lutfiy qo‘lyozma devonining Parij nusxasidagi e’lon qilinmagan g‘azallari // Adabiy meros, 1978, №12. – B. 73–88
- Lutfiy. Sensan sevarim... / nashrga tayyorlovchilar: S.Erkinov, E.Fozilov, E.Ahmadxo‘jayev. – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi Adabiyot va san’at nashriyoti, 1987