Filologiya va pedagogika Submit an article

Comparative Analysis of Speech Expressiveness Tools in Russian and Uzbek Languages for Methodological Purposes

Affiliation
National University of Uzbekistan image/svg+xml
Filologiya va pedagogika — 17 (36), 2026

Abstract

The means of speech expression have played an important role in the formation of the artistic style of speech as one of the varieties of the literary style to date. In modern Uzbek, they are also used in other language styles, including colloquial speech. Metaphor is one of the most common means of imagery in speech. Naturally, it is very often used in fiction, especially in poetry. This article examines the use of speech means in the Uzbek language and provides examples (fragments) from literary works.

Keywords

means of speech expression tropes figures metaphor expression fiction

Abstract · Русский
Средства речевой выразительности к настоящему времени сыграли важную роль в формировании художественного стиля речи как одной из разновидностей книжного стиля. В современном узбекском языке они также используются в других стилях языка, в том числе и в разговорном. Метафора - одно из самых распространенных средств изобразительности в речи. Естественно, она очень часто используется в художественной литературе, и особенно в поэзии. В статье рассматривается использование средств речевой выразительности узбекского языка, приводятся примеры (отрывки) из художественных произведений.

средства речевой выразительноститропыфигурыметафораэкспрессияхудожественная литература

Abstract · O‘zbekcha
Tilning tasviriy vositalari hozirgi kunga kelib badiiy uslubning bir turi sifatida badiiy nutq uslubining shakllanishida muhim rol o‘ynaydi. Hozirgi o‘zbek tilida ular tilning boshqa uslublarida, jumladan, so‘zlashuv tilida ham ishlatiladi. Metafora nutqda eng keng tarqalgan tasviriy vositalardan biridir. Tabiiyki, u badiiy adabiyotda, ayniqsa, she’riyatda juda ko‘p qo‘llanadi. Ushbu maqolada o‘zbek tili nutqiy ifoda vositalarining qo‘llanilishi haqida so‘z yuritiladi, badiiy asarlardan misollar (parchalar) keltiriladi.

nutqiy ifoda vositalariko‘chimlarfiguralarmetaforaekspressiyabadiiy adabiyot


References

  1. Boboniyozov A. Abdulla Qodiriyning “O‘tkan kunlar” romanida tasviriy vositalar: Filol. fan. nomz. diss... – Toshkent, 1995
  2. Hotamov N., Sarimsoqov B. Adabiyotshunoslik terminlarining ruscha-o‘zbekcha izohli lug‘ati. – Toshkent: O‘qituvchi, 1979
  3. XX asr o‘zbek hikoyasi antologiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2009
  4. XX asr o‘zbek she’riyati antologiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2007
  5. Граудина Л.К. Грамматическая правильность русской речи. М.: АСТ, 2004
  6. Выразительные средства современной русской речи. Тропы и фигуры. Терминологический словарь. М.: Феникс, 2007
  7. Begmatov E. Nutq madaniyati tushunchasi haqida // O‘zbek tili va adabiyoti, T1975, №5. – B. 50–58
  8. Щукин А.Н. Лингводидактический энциклопедический словарь. М.: АСТ, 2007
  9. Asilova G.A. O‘zbek tili: darslik. – Toshkent: Yosh kuch, 2024
  10. Iskandarova O.R. O‘zbek tili. – Toshkent: Firdavs-Shoh, 2023
  11. Husanov N., Xo‘jaqulova R., Dilmurodova N. O‘zbek tili (darslik). – Toshkent: TMI, 2020