Nazar Eshonqulning “Shamolni tutib bo‘lmaydi” hikoyasida topoxronosning psixologik funksiyasi
Организация
Oltiariq tumani 15-maktab Ona tili va adabiyot fani o‘qtuvchisi
Аннотация
В статье исследуется психологическая функция хронотопа в рассказе Назара Эшонкула «Нельзя поймать ветер». Пространство кишлака Терсота, дом Байны-момо, интерьерные детали и соединение прошлого с настоящим рассматриваются в связи с одиночеством, страданием, гневом, памятью и чувством мести героини. Показано, как географическое пространство превращается в психологическое, а художественное время приобретает субъективный характер в сознании персонажа.Ключевые слова
хронотоп психологическая функция художественное пространство художественное время Байна-момо Терсота душевное состояние память одиночество месть символ модернизм
Аннотация · English
This article examines the psychological function of chronotope in Nazar Eshonqul’s story “Shamolni tutib bo‘lmaydi”. The village of Tersota, Bayna Momo’s house, interior spatial details, and the connection between past and present are analyzed in relation to the heroine’s loneliness, suffering, anger, memory, and desire for revenge. The study demonstrates how geographical space becomes psychological space and how literary time acquires a subjective character in the consciousness of the protagonist.
chronotopepsychological functionliterary spaceliterary timeBayna MomoTersotapsychological statememorylonelinessrevengesymbolmodernism
Аннотация · O‘zbekcha
Mazkur maqolada Nazar Eshonqulning “Shamolni tutib bo‘lmaydi” hikoyasida topoxronosning qahramon ruhiyatini ochishdagi psixologik funksiyasi tadqiq etiladi. Asardagi Tersota qishlog‘i, Bayna momoning uyi, uy ichidagi ayrim makoniy detallar hamda o‘tmish va hozirgi zamonning tutashuvi qahramonning ellik yilga yaqin davom etgan yolg‘izligi, iztirobi, g‘azabi, xotirasi va qasos tuyg‘ulari bilan uzviy bog‘liq holda tahlil qilinadi. Makonning oddiy geografik muhitdan psixologik makonga aylanishi, vaqtning esa qahramon ongida subyektiv kechishi ko‘rsatiladi. Shuningdek, hikoya nomidagi “shamol” ramzining vaqt, taqdir va inson irodasi bilan aloqasi yoritiladi.
topoxronospsixologik funksyabadiiy makonbadiiy zamonBayna momoTersotaruhiyatxotirayolg‘izlikqasosramzmodernizm
Библиографические ссылки
- Eshonqul N. Shamolni tutib bo‘lmaydi: hikoyalar. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2005
- Бахтин М.М. Эстетика словесного творчества. М.: Искусство, 1979
- Лотман Ю.М. Структура художественного текста. М.: Искусство, 1970
- Quronov D. Adabiyotshunoslik lug‘ati. – Toshkent: Akademnashr, 2013
- Sulton I. Adabiyot nazariyasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2005
- Oripova N.O. Qasoskor ayol obrazi (Nazar Eshonqulning “Shamolni tutib bo‘lmaydi” hikoyasi tahlili misolida) // O‘zbekiston Milliy axborot agentligi, 2023
- Anvarjonova Sh., Norkulova Sh. Nazar Eshonqul nasrida ayol obrazi va modernistik psixologizm talqini (“Shamolni tutib bo‘lmaydi” hikoyasi misolida) // New Renaissance Journal, 2026. – B. 45–52
- Samadova G. Nazar Eshonqul asarlarida folklor elementlari: “Shamolni tutib bo‘lmaydi” hikoyasi misolida // Adabiy meros scientific journal, 2026, №2. – B. 64–71
- Mustafayeva A. “Shamolni tutib bo‘lmaydi” hikoyasida qahramonlar ruhiyati tasvirida detal va ismlar poetikasi // Filologiya masalalari, 2025, №1. – B. 88–94